Weblog: Edi Clijsters

Woedend, maar vooral machteloos

26 / 10 / 2012

Ongetwijfeld valt over het gekakel en gekonkel voor en na de verkiezingen van 14 oktober nog heel wat wetenswaardigs te vertellen dat nog nergens anders te lezen viel. Maar dat is nu niet aan de orde. Deze week is immers – nog maar eens – bevestigd dat de echte macht niet bij de kiezer ligt, en zelfs niet bij de verkozen politici.

“Uw fabriek is niet dood”

Want zodra het over de reëel bestaande machtsverhoudingen gaat, geldt blijkbaar nog altijd de oude anarchistische slogan: “als verkiezingen echt iets zouden veranderen, waren ze al lang afgeschaft”.
De regering wikt, de multinational beschikt. Zo is het, en niet anders. En nieuw is het ook niet.
Ongeveer een halve eeuw geleden zong het (toen nog maatschappelijk geëngageerde) duo Miek en Roel al over delocalisatie: “uw fabriek is niet dood, maar leeft verder in andere landen”.

Vijftien jaar geleden werd Renault Vilvoorde brutaal opgedoekt. Zoiets mocht en zou nooit meer gebeuren, verzekerden politieke en syndicale leiders in koor, en prompt werden een paar formele schaamlapjes in wetten omgezet. Tien jaar na Renault Vilvoorde ging Volkswagen Vorst dicht. En werd een nieuwe start (met een ander merk van het VW-concern) slechts mogelijk na forse besnoeiingen in arbeidskrachten en arbeidsvoorwaarden. Twee jaar geleden werd Opel Antwerpen opgedoekt. Volledig en definitief. En nu Ford Genk. Werknemers die hun baan verliezen zijn natuurlijk woedend, maar vooral machteloos. En de bewindslieden die zich graag zo machtig voordoen, blijken al even machteloos.

In de luren laten leggen

Reeds ten tijde van Renault waarschuwden zowel werknemers als werkgevers voor twee fundamentele problemen (loonlast, overcapaciteit), al gaven ze daar wel uiteenlopende interpretaties aan. Maar wat is er in onze modelstaat sindsdien gebeurd ? Werden die beide basisproblemen aangepakt ? Door wie ? En hoe ?
Het antwoord is veelzeggend: alleen door de auto-fabrikanten; en zonder fluwelen handschoenen. In een geglobaliseerde vrije-markteconomie zijn de dingen immers eenvoudig: overcapaciteit verminder je door fabrieken te sluiten; loonkosten verlaag je door chantage of verhuis.
En wat deden de zogenaamd machtige mannen en vrouwen die pretenderen het land te leiden? Ronkende verklaringen, subsidiestromen en fiscale snoepjes allerhande werden kwistig rondgestrooid, maar zodra “spijkerharde garanties” voor de werkgelegenheid ter sprake kwamen hebben bewindslieden en technocraten zich kennelijk in de luren laten leggen.

Niet zo simpel

Op de gigantische overcapaciteit van de Europese automobielsector hebben politici of vakbondsleiders uit België weinig greep. Reden te meer, zou je denken, om dan tenminste die andere probleemfactor serieus aan te pakken. Maar ook dat is niet gebeurd.
Een weloverwogen en systematische verlaging van de loonkost door een verlaging van de belasting op arbeid is er niet gekomen. Niet na Renault, niet na VW, niet na Opel. Niet onder rooms-rood; niet onder paars; niet onder de tricolore redders des vaderlands die sinds 2007 proberen de zaak drijvend te houden.
Nu is die loonlast niet zó simpel als hij – met name door diegenen die hem moeten betalen – vaak wordt voorgesteld. Experten van de meest uiteenlopende signatuur hebben daarover al met uiteenlopende geloofwaardigheid hun licht laten schijnen. En wat onthoudt de kritisch lezende burger uit dat alles ?

Priepraat?

Primo: dat de bestaande automatische indexaanpassing niet alleen economisch onzin is, maar sociaal zelfs contra-productief. Ze maakt immers de ‘welgestelden’ nog wat welgestelder, maar brengt slechts weinig soelaas voor wie helemaal onderaan de ladder zit. Mocht u van mening zijn dat dit extreem-linkse prietpraat is: eerder dit jaar verkondigde niemand minder dan de (toen nog) liberale vice-premier Van Quickenborne de stelling dat “centen in plaats van procenten” een rechtvaardiger – en toevallig ook zuiniger ! – aanpak zou zijn.
Het automatisme is dan weer iets wat vooral door het vakbondsapparaat wordt verdedigd: dat maakt het leven nu eenmaal makkelijker dan telkens opnieuw te moeten mobiliseren voor een aanpassing van de bestaande CAO’s. In de Bondsrepubliek Duitsland bestaat het automatisme niet, en is dus om de twee, drie jaar een forse partij armworstelen nodig. Alleen zijn bij mijn weten de werknemers in Duitsland niet bepaald armer dan hier…

Minder in handen

Secundo: dat de werknemer op zijn loonbriefje wel een fors verschil ziet tussen netto en bruto (en niét de ruim 30 procent die de werkgever nog méér betaalt), maar weinig zicht krijgt op de bestemming van al dat geld dat toch evengoed zíjn geld is. Grof geschetst gaat het om sociale zekerheidsbijdragen en belastingen (waarvan dan weer een deel wordt gebruikt om de tekorten in de sociale zekerheid bij te passen). Met andere woorden (en ook slechts grof geschetst): de ziekteverzekering saneren, de pensioenkassen in evenwicht brengen, fiscale én sociale fraude bestrijden – dat draagt er allemaal toe bij de loonlast te verlagen zonder dat de werknemer minder in handen krijgt.

Iedereen weet dat; niemand heeft er tot dusver echt werk van gemaakt. Vijf minuten politieke moed om sociale zekerheid en fiscaliteit grondig te herstructureren (als ik dat woord nu ook ’s mag gebruiken) en daarmee internationale competitiviteit én binnenlandse rechtvaardigheid aan te zwengelen ? Dat was kennelijk teveel gevraagd.
Alleen: wie met de brokken zit, zijn de mensen die weldra op straat staan, niét de politieke en syndicale leiders die hun verantwoordelijkheid al jààren wetens en willens ontvluchten. Als ik hen als ‘gemakzuchtig’ omschrijf ben ik nog erg vriendelijk. In staatsdragende kranten viel dezer dagen het woord “schuldig verzuim”. Dat stond er terecht. Maar er heeft nog niemand moeten voor terechtstaan.

PS. Is het u ook opgevallen dat sinds 14 oktober geen dag is voorbij gegaan zonder dat ergens tientallen, honderden en nu zelfs duizenden ontslagen worden bekendgemaakt ? Zo ja, gelieve daaruit vooral geen populistische conclusies te trekken.

@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees dus de regels – mod.

18 Antwoorden op “Woedend, maar vooral machteloos”

  1. Wilfried Zegt:

    Het is tevens opvallend dat alle slecht nieuws opgespaard wordt tot twee maanden voor de nieuwe loonsonderhandelingen van start gaan om aldus de nakende sociale besprekingen onder druk te zetten.

    Dewael – NVA – Voka-VBO-Unizo steken alvast een tandje bij, en geven er een lap op om hun inmiddels al welbekende eisen van nog méér besparingen, en belastingsverminderingen voor multinationals door het strottenhoofd van de bevolking te rammen.

    Er circuleren bedragen tot 77000 euro ontslagpremie voor ex Ford werknemers.
    Het is hen van harte gegund, al zal nog moeten blijken wat daarvan overblijft.
    Ondanks de plenaire sympathiebetuigingen voor het ontslagen Ford personeel in het parlement , is afwachten wat de aangekondigde “taskforce” zal opleveren…
    en vooral wie daar zal in meestappen en op welke basis.
    En wat met die vele duizenden andere afgedankten in andere fabrieken? Voor hen kost een droog brood ook 2.10 euro.
    De Noelsen en Van Eetveldes zullen daar minder last van hebben.

    Ook Dexia moet nog snel gered worden met garanties van extra miljarden.
    Vanaf 2013 zal het ESM nationale regeringen zonder meer kunnen dwingen om banksters bij voorrang “te redden”.
    De graaicultuur bloeit weliger dan ooit.

  2. marc leys Zegt:

    Klopt..

    nu komt onkelinckx fijntjes op de proppen… “misschien beter niet teveel bezuinigen met de recente golf van ontslagen”…; ik moet op deze site beleefd blijven of ik lig er weer uit, maar zo een plat populisme heb ik nog nooit gezien, het is waar dat in deze zeker niet alleen het debat over de loonkost moet gevoerd worden, maar ik vraag me af, nu het inkomensvak van de sociale zekerheid krimpt of men nog evengoed het PS apparaat wil blijven voeden..

    ingekort – mod

  3. Joseph Zegt:

    Er zijn minstens een tiental landen waar het beter gaat dan bij ons.Niet een van hen heeft een aut. indexaanpassing.

    Het is pijnlijk om goedbetalende bedrijven te zien sluiten.Je hoort zeer weinig over het feit dat we decenia lang geprofiteerd hebben van deze bedrijven.Dat hebben we dan toch gehad.Die bedrijven hadden evengoed in onze buurlanden kunnen gestaan hebben.

    Het is ons zeer moeilijk om te aanvaarden dat de periode tussen 1945 en 1979(2de oliecrisis) definitief voorbij is.Toen groeiden de bomen tot in de hemel.Na 1980 was besparen aan de orde.Politiek en vakbonden hebben de grootste moeite om dit te aanvaarden.
    De devaluatie in 1982 was er het resultaat van.Mooi is anders.

  4. DE SCHEPPER SW Zegt:

    We hebben in het westen op grote voet geleefd.
    Onze aarde raakt uitgeput.
    Maar de ganse wereld wil nu op grote voet leven (terecht)
    Onze aarde weent
    Niemand ziet de tranen

    De economen, de liberalen enz willen groei, groei en nog eens groei
    Waar gaat het eigenlijk om !

    De extremen worden groter, arm en rijk, het politiek veld wordt agressiever
    Nationalisme, Islamisme, kapitalisme… ismes

    Waar staan we voor ? Wat willen we omarmen opdat het leven op aarde
    en de komende generaties toekomst heeft ?

    En nu komen de verwijten…

  5. hilaire roose Zegt:

    Wat ik erg vind is dat het één touwtrekkerij is door alle partijen inspelend op de gebeurtenissen van het ogenblik en er geen gedragen visie is op lange termijn vooral gestoeld op realisme en levenswijsheid.
    Gisteren was het Antwerpen, vandaag Ford, morgen een ander in het oog springend item. Precies kleuters die overstappen van het ene leuke naar het ander spectaculaire.
    De wereld is ongelooflijk veranderd en wijzigt verder aan een reusachtig tempo. Kennen we geen echte oorlog meer in onze contreien we hebben wel met een mondiale economische oorlog te maken. En als kleuters willen wij hetzelfde zoals geweest en vooral als vakbond moeten we ons beklag doen dat Di Rupo te veel aan de vlamingen denkt. Als dat hoofdzaken zijn dan weet ik voldoende.

  6. Jo dW Zegt:

    @Jo dW: het is een wijd verspreid misverstand dat het gebruiken van hoofdletters uw argumenten kracht bijzetten – mod

  7. renaat maes Zegt:

    Het moet erg zijn als je je werk verliest, en je een bepaald budget nodig hebt voor afbetalingen, onkosten allerhande.
    Toch vind ik dat het een possitief verhaal is om zo lange tijd een firma hier te houden, en zovele jaren werk te hebben verschaft.

    Elke dag prediken dat onze voetafdruk moet verkleinen, dat we de wereld om zeep aan het helpen zijn, wordt het dan niet de hoogste tijd om op een andere wijze aan de slag te gaan.
    Nieuwe millieuvriendelijke jobs creeeren, in plaats van koning auto.
    Zijn we het niet verplicht aan onszelf, onze kinderen en kleinkinderen, om een wereld achter te laten, waar koning beton en wagen niet primeert.

    De politiek zou zich daarmee moeten bezighouden, in plaats van geld te pompen in vuile bedrijven, en reclame te maken om nog meer te consumeren.

    We moeten naar een andere systeem: naar een zuiniger,properder, natuurlijker leven.
    Zonder ons naar de middeleeuwen te verbannen, maar door inventieviteit, en een beetje meer soberheid.
    Je moet een goede maatschappij kunnen hebben, zonder dat daarvoor meer geconsumeerd wordt.
    Meer gelijkheid tussen de mensen, en als straks de feestdagen komen: geef echte cadeau’s aan de mensen, aan je vrienden en kinderen: een beetje aandacht, een beetje warmte, een beetje verdraagzaamheid

  8. Ferre Wyckmans Zegt:

    De Fordbeslissing zet rechtstereeks en onrechtstereek zo’n 12.000 mensen op straat. Krokodillentranen alom, maar die drogen gauw op. Oplossing van Voka, Open-VLD, N-VA en sommige CD&V-ers… verminder éénieders koopkracht, ook deze van de nog huidige Ford- en andere werknmers, door het afschaffen van de automatische loonindex. En verminder de loonlasten, bedoeld wordt: verminder de bijdragen voor de sociale zekerheid én dus ook de uitkeringen voor de sociale zekerheid. Per 1 november zal dat overigens door het verminderen van de werkloosheisduitkeringen al het geval.

    De achterliggende perfide redenering: verminder de werkloosheidsuitkeringen en men zal van armoede wel gaan moeten werken… aan overigens lagere lonen. Wie, wat waar werk ? In Limburg liggen de jobs voor het grijpen ?

    Zet aub deze plaat af.

  9. jeff v Zegt:

    Ferre Wyckmans u kunt toch niet ontkennen dat op vandaag de ene na het andere bedrijf zijn werkzaamheden stopt in België. In de pers gaat het dan enkel nog enkel om de grote bedrijven, zij en de vakbonden spreken niet over de vele kleine bedrijven die op de fles gaan en stoppen, het gaat binnen deze groep ook over duizenden werknemers, niet gesteund door de vakbonden, die niet kunnen genieten van de opzegvergoedingen die de grote bedrijven uitbetalen. Zeg mij eens waar u het geld wil blijven halen om onze sociale zekerheid te blijven betalen. Of u wil of niet er zal iets moeten gebeuren om het werkklimaat in België op te drijven. Meer werkgelegenheid met een lager loon en minder voordelen is de enige mogelijkheid.

  10. Bernard Zegt:

    @Ferre Wyckmans:

    de sociale zekerheid moet betaald worden. De centen zijn op en de belastingen te hoog. Wat ga je daar aan doen?

    jobs moeten gecreëerd worden. Dat is iets wat ondernemers doen, niet overheden. Maak het ondernemen gemakkelijker, maak het failliet gaan gemakkelijker zodat kleine/beginnende ondernemers niet tot in de eeuwigheid gestraft zijn als ze overkop gaan.

  11. Nik Nauwelaerts Zegt:

    Machteloos!

    Tegenover beslissingen van multinationals die zichzelf verplicht voelen de zeis boven te halen in het licht van dalend aandeelhoudersvertrouwen is ons land machteloos.

    De loonkost is een mooi excuus om België te viseren. Ik denk echter dat Ford Europa gewoon de weg van de minste weerstand bewandeld om aan het moederbedrijf te bewijzen dat ze de zaak nog onder controle hebben. De wijze waarop ze het personeel hebben ingelicht was minachtend en ik denk ook niet dat onze regeringen ze veel angst hebben ingeboezemd.
    Hier speelt de ingebakken kortzichtigheid van grote beursgenoteerde bedrijven waar ongenuanceerde cijfers vaak belangrijker zijn dan een gezonde visie op de toekomst voor het bedrijf, haar werknemers en klanten.

    Ik hoop vurig dat de politiek inziet dat zwaar inzetten op vanuit het buitenland bestuurde multinationals een groot risico inhoudt. In deze geglobaliseerde wereld zijn dit de eersten die er bij ons de brui aan geven en verkassen naar een andere wei.

    Gezonde KMO’s zijn meestal familiebedrijven die de toekomst van hun bedrijf willen veiligstellen voor de volgende generatie. Zo wordt de visie niet beperkt tot de portefeuille van de aandeelhouders. Ze zijn verankerd in de gemeenschap als een boom die zich niet gemakkelijk laat overplanten.
    Hier speelt loonkost wel een rol. Goede werknemers zijn zuurstof voor een bedrijf. Op dit moment zijn veel bedrijven in noodgedwongen in ademnood.

    Zouden we in plaats van onszelf de grond in te belasten niet beter zorgen dat we terug kunnen opbouwen? Maak het de moeite om iets te ondernemen met de toch nog aanzienlijke Belgische vermogens, in plaats van ze te immobilizeren of, erger nog, te belasten en zo weg te jagen.

    Ik weet dat iemand die nu te horen krijgt dat hij bedankt is voor bewezen diensten hier geen boodschap aan heeft. Daarom hebben we gekozen voor, en betalen we beleidsmakers. Spijtig genoeg lijken deze meer belangstelling te hebben voor perceptie, communautair gekissebis en internationale rentevoeten waar ze, naar mijn bescheiden mening, structureel weinig invloed op hebben.

    Gisteren hoorde ik een mooie uitspraak :”Ofwel werk je aan je eigen droom, ofwel wordt je betaald om aan een droom te werken”.

    Liever veel dromen dicht bij huis, dan de grote nachtmerrie van Ford Europa.

  12. Joseph Zegt:

    @ Ferre Wyckmans : Het is allemaal niet zo dramatisch als jij het zich voorstelt.Kijk naar die landen die hun SZ reeds gemoderniseerd hebben.Zonder uitzondering gaat het er overal beter als bij ons.Moeilijker dan dat is het niet.
    Hier doet men moeite om het warm water uit te vinden.

  13. Jan Zegt:

    Jaren geleden las ik een slogan :
    ” niet u maar de staat leeft boven de stand ”
    Dat mag onderhand klinken als volgt :
    ” we leefden allemaal boven onze stand ”
    Heel jammer is het van te moeten constateren dat onze leiders dat beseften maar niet moedig waren ,
    zoals ouders al ’s streng moeten zijn voor kinderen en “neen” zeggen.
    De politieke klasse kon haar kiezers niks weigeren. Ze beloofde en deelde uit.
    Het kon niet op.
    En nu zijn “we” zo verwend dat de ommekeer moeilijker is dan ooit.
    Ook voor de politieke klasse is het moeilijker dan ooit om moedig te zijn en ” neen” te zeggen.
    En toch . Toch zal de leiding van het land dat moeten zijn .
    Moedig, al moet ze onpopulaire maatregelen nemen en riskeert ze stemmen-en machtsverlies.
    Vastberaden , als kapiteins op hun schepen tegen de storm.

    Hebben we nog zulke politici ?

  14. jeff v Zegt:

    Wij vergeten één ding dat al deze buitenlandse bedrijven, in hun moederlanden, een heel andere sociale wetgeving handteren dan in België. Sluiten en afdankingen is daar niet onderhevig aan zoveel regels als bij ons. Heel deze situatie laat duidelijk voelen dat het binnenhalen van buitenlandse firma’s een groot risico inhoud.

  15. erbert Zegt:

    Over Ford Genk, wie zegt dat 77000 euro ontslagvergoeding een aalmoes is mag die aalmoes gerust aan mij geven. Wordt eens realistisch, nettoloon rond de 2000, in welke sector krijg je dat bij een operationele activiteit van rond de 50 % ? Aan waanzin komt ook een einde en hiervoor medeleven vragen is alle bruggen te ver.

  16. J.LAGASSE Zegt:

    Beste Forumbezoekers, ik heb gewoond en gewerkt in landen (de huidige sterke landen in Noord-Eurpa, nl Nederland, Duitsland, Noorwegen) en nergens bestaat de automatische indexering. Iedereen beseft daar, inclusief links en vakbonden (waarmee bewezen is dat niet overal links en vakbonden ter wereld conservatieve dommeriken zijn) dat die automatische indexering contraproductief is, vooral voor de laaggeschoolden en vooral voor export landen omdat het werkgelegenheid vernietigt. In die noordelijke landen wordt met de sociale partners gesproken over de jaarlijkse loonsverhoging, inclusief inflatie, maar rekening houdend ook met het al dan niet bestaan van de economische problemen in het land of de onderneming.

    We moeten om het evenwicht in de wereld beter te krijgen (en dat gaat snel, want China krijgt al jaren na elkaar te maken met loonsverhogingen van 11%. tijdelijke loonmatiging doen (net zoals het akkoord van Wassenaar in NL in de jaren 80 en zoals Rood-Groen olv Schroder deden in D)

    De sluiting van Ford is dramatisch voor de werknemers, en de manier waarop van Ford onethisch en laf. Maar de beslissing tot sluiting is volstrekt logisch omdat inderdaad sinds 1999 dit land niet allen heeft stilgezeten, maar ook nog de schuld fors heeft doen toenemen, olv paars alleen al 45 Miljard en zonder de verkoop van assets 100 miljard) en niets gedaan heeft aan de competitiviteit en innovatie. We hebben het inderdaad laten gebeuren, terwijl wij barbecuecheques zaten uit te delen

    Een extra belasting op iedereen die in die jaren paars, VLD, Spa en Groen stemde is dan ook en terechte maatregel :)

  17. Walter Merckx Zegt:

    Ford Genk … is oogsten wat we gezaaid hebben … sinds JL Dehaene is het politieke credo niet meer veranderd : ” de problemen oplossen wanneer ze zich stellen ….” , al meer dan 20 jaar spelen de politici brandweer … een grote brand blussen is natuurlijk voor opportunistische politici zoveel interessanter dan rustig en constructief toekomstgericht werken met het risiko dat de “politieke” vruchten geplukt worden door een volgende generatie politici !

    … idee: modern zakenluchthaven voor regio NL-BE-DL ?

  18. claessens Zegt:

    het is heel vreemd dat iedereen het over belgie heeft, terwijl ze enkel praten over vlaanderen dat blijkbaar zonder toekomstvisie ter plaatse blijft trappelen en moedeloos alle tegenslagen incasseert zonder actie te ondernemen. er is namelijk ook een heel ander belgie waar men het marshall plan vorig jaar een tweede elan gaf met marshall II vert en waar men momenteel plan horizon 2022 op punt zet. niet alleen wordt daar enorm geïnvesteerd en gewerkt aan renovatie van de hele regio, tegelijkertijd worden mensen op allerlei manieren aangespoord, begeleid en zelfs financieel gesteund om aan het werk te gaan. zeer interessante lectuur. bewonderenswaardig in deze moeilijke tijden. misschien kunnen we beter ginder eens gaan kijken hoe het moet ?

Plaats een antwoord op het bericht