De elfde november van het jaar 2011 wordt waarlijk een bijzondere dag. Niet alleen omdat de ongebruikelijke cijfercombinatie 11.11.11 slechts eens om de honderd jaar voorkomt en dus altijd wel goed is voor enkele onheilsprofetieën.

Bijzondere dag

Niet alleen omdat voor de vijfenveertigste keer in het hele een-en-ondeelbare koninkrijk een grootscheepse bedel- en bewustwordingsactie wordt georganiseerd ten voordele van de Derde Wereld, waar de ellende er in die 45 jaar helaas niet geringer op geworden is.

Niet alleen omdat voor de 92ste keer de wapenstilstand wordt herdacht die een einde maakte aan de Eerste Wereldoorlog, waarbij soms wel wordt gewezen op de waanzin van de massaslachtingen die toen plaats vonden, maar haast nooit op het feit dat aan het westelijk front duizenden soldaten door vuurpeletons van het eigen leger werden neergeknald omdat ze die waanzin probeerden te ontvluchten.

Niet alleen omdat op dag 516 na de verkiezingen van juni 2010 de poging om een Belgische regering te vormen ietwat spannend wordt, nu het over centen en maatschappelijke keuzes gaat, en water en vuur moeten worden verzoend om ‘Europa’ en ‘de markten’ nog even van ons lijf te houden.

G-1000

Dat is allemaal boeiend en leerrijk, dat wel. Maar écht boeiend en leerrijk is toch vooral wat zich afspeelt in de Brusselse ruimten van Thurn & Taxis, waar 100 ronde-tafels van de G-1000 het land uit het slop zullen helpen.

Over het G-1000-initiatief valt veel te zeggen en is ook al veel gezegd. Argumenten pro en contra kwamen vooral in de Nederlandstalige media al rijkelijk aan bod, en de initiatiefnemers nog veel meer. Eigentijdse PR- en reclametechnieken werden op zeer professionele wijze ingezet, en dat mocht ook was kosten.

Geen nood, spilfiguur David van Reybrouck maakte zich sterk dat de benodigde 465000 € (465 per deelnemer) tegen 11.11.11 zouden ingezameld zijn. Ontwikkelingshulp ten bate van de democratie in eigen land, als het ware. En waarom niet eigenlijk ? Die democratie kan dat inderdaad gebruiken. En hoe meer inspraak, hoe beter – toch ?

In principe nuttig

Het initiatief is ook helemaal niet bedoeld tégen de representatieve democratie zoals wij die kennen (met verkiezingen en daaruit resulterende volks-vertegenwoordigingen) maar als aanvulling daarop. Dat verklaarden de initiatiefnemers in zeven haasten, nadat zij, meteen na het bekendmaken van hun manifest, de kritiek te slikken kregen dat ze zich daarin schuldig maakten aan anti-democratische bedenkingen en … godbetert, populisme. Jakkes.

Neen, in ernst: alles wat méér mensen tot méér politieke activiteit aanzet is in principe nuttig om de levenskracht van een democratie te versterken. Alleen al daarom is die G-1000 nuttig. En, vrees ik, ook alléén daarom.

Want zelfs als ik niet inga op enkele kleine maar ergerlijke onvolmaaktheden, valt mij toch vooral op dat het G-1000 initiatief gewoon op kleine schaal herhaalt wat het op de bestaande ‘representatieve democratie’ heeft aan te merken.

Levende democratie

Allereerst: wie neemt deel aan dit feest van de levende democratie ? Op de eigen webstek zegt G-1000 nog steeds: “willekeurig gekozen burgers”, in andere media verkondigt men dat een “representatief staal van de bevolking” is uitgenodigd, uitgelezen door een uiteraard “onafhankelijk bureau”. Mooi zo. Als dat representatieve staal werkelijk representatief is, zou het ook ongeveer de partijpolitieke samenstelling moeten vertonen die bij de jongste verkiezingen (of recenter: de jongste peilingen) aan het licht trad. En dan zit je eigenlijk gewoon bij een miniatuur-uitgave van wat verkiezingen zijn in een land met opkomstplicht.

De deelnemers kunnen dan van gedachten wisselen over wat zij écht belangrijk vinden, nadat uit “duizenden ideeën” enkele hoofdlijnen en kernthema’s werden gedistilleerd. Wat aan die honderd ronde-tafels te berde wordt gebracht, wordt vervolgens door een dertigtal (representatieve ?) experten in concrete voorstellen gegoten. En nadien aan de bevoegde ministers voorgelegd.

De werking van onze representatieve democratie

Dat is, met andere woorden, precies wat parlementsleden doen…of zouden moeten doen: luisteren naar de kiezers, hun bekommernissen vertolken in wetsvoorstellen, en vervolgens proberen daar ook wetten van te maken.

Doen de verkozenen des volks dat dan niet ? Horen wij niet al maanden- of zelfs jarenlang verkondigen dat de politici “bang zijn” voor de kiezers, en daarom geen doortastend of samenhangend beleid meer durven voeren of verdedigen ? Is dat geen vorm van ‘luisteren’ naar de kiezers ? Of zou het kunnen dat die kiezers zélf hopeloos verdeeld zijn over het beleid dat ze gevoerd willen zien ? Wat tenslotte niet meer dan logisch zou zijn, in een samenleving die toch onvermijdelijk door tegengestelde belangen wordt gekenmerkt.

Met andere woorden: als aan de ronde-tafels van de G-1000 inderdaad een representatief staal van de bevolking zit, zullen daar precies dezelfde tegenstellingen opduiken. En hetzelfde immobilisme ? Neen hoor: de initiatiefnemers hopen uiteraard dat in Thurn & Taxis snuggere oplossingen zullen worden uitgedokterd waar tot dusver geen politicus had aan gedacht. Ik heb er alvast enkele bedacht, maar ben helaas niet uitverkoren als deelnemer, noch als expert. Het zal mij er niet van weerhouden u eerstdaags te teisteren met enkele suggesties die de werking van onze representatieve democratie alleen maar ten goede kunnen komen.

Edi Clijsters

@Allen: reageren op deze blog impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus – mod