Het is een lelijk woord, maar een handige term. “Behaviorisme”, zo leerden we, is een theorie die de gangbare opvatting over oorzaak en gevolg in psychische reacties zowat op z’n kop zet. “We are sorry because we cry” luidt het cliché dat die theorie samenvat. We zijn bedroefd omdat we huilen. En dus niet, zoals u en ik dachten: we huilen omdat we bedroefd zijn. Dat geldt ook omgekeerd: als we ons maar vrolijk en optimistisch genoeg gedragen, zal alles wel goed gaan. Het soort wensdenken dat in sportkringen opgeld maakt in spreekkoren als “On va / gagner! On va / gagner!” of “We are the champions, we are the champions”.
In kannen en kruiken?
In de politiek worden dergelijke bezweringsrituelen af en toe aangewend als instrument om een stemmingswisseling – en daarmee wellicht een objectieve koerswending – door te drukken. De duizelingwekkend snelle vooruitgang in de regeringsformatie tijdens de voorbije dagen is daarvan een voorbeeld dat nu al een plaats verdient in alle handboeken. Als we maar vaak en luid genoeg verkondigen dat “de onderhandelingen zo goed als rond zijn” en dat een nieuwe federale regering dus “zo goed als” in kannen en kruiken is… dan zal die wens misschien ook wel werkelijkheid worden.
Staatsdragende politici en media proberen elkaar dezer dagen dus te overtreffen in lovende en bemoedigende commentaren, zodat al over namen van toekomstige excellenties wordt gespeculeerd nog vóór er ook werkelijk een “akkoord over àlles” op tafel ligt.
Nu ja, miraculeus kan je die plotse wending in de formatie-onderhandelingen natuurlijk niet echt noemen. Commentatoren allerhande hebben al vele en uiteenlopende verklaringen naar voren geschoven, die trouwens heel wat zinniger waren dan de stapels prietpraat en hetze die tijdens 14 maanden aanslepende onderhandelingen te berde werden gebracht.
De angst voor de grote boze wolf
Over de met afstand meest doorslaggevende verklaring kan geen twijfel bestaan: de panische angst voor de gevolgen van een mislukking. Bij àlle deelnemers.
Kortzichtige electorale berekening (lees: de angst voor verder verlies in het stemhokje) bestond hooguit aan Vlaamse kant. Maar de Franstalige partijen waren bezeten door een veel diepgaandere angst. Die onmisverstaanbaar duidelijk werd vertolkt door PS-coryfee (en burgemeester van de Brusselse modelgemeente Sint-Jans-Molenbeek) Philippe Moureaux: “mensen, kijk uit, want als het nu niet lukt, krijgen we verkiezingen en dan een N-VA die helemààl incontournable zal zijn, en nog minder toegeeflijk”. Kortom: de angst voor de grote boze wolf was aan Franstalige kant haast nog groter dan aan Vlaamse, zelfs nadat het ondier was buitengejaagd.
Natuurlijk waren er ook verklaringen voor de liefhebbers van complot-theorieën. Bijvoorbeeld: dat ongeveer alle Franstaligen (en de MR-onderhandelaars op de eerte plaats !) er veel voor over hadden om te vermijden dat huidig vice-premier Reynders dank zij het vertrek van Leterme warempel zelf waarnemend eerste-minister zou worden. Of dat de zorgvuldig aaneengebreide schijntoegevingen van de Franstaligen (smeuïg gedramatiseerd door Olivier Maingain) in werkelijkheid de perfect versluierde voorbereiding vormen voor het echte plan-B: nog 10 of 15 jaar geld naar WalloBrux sluizen, om zo de ultieme operatie ‘rattachement’ voor de Fransen wat aantrekkelijker te maken.
Oude waarheid
Bij dat alles dreigt één verklaring minder aandacht te krijgen dan ze verdient: ze kunnen het wél ! Ze.Kunnen.Het.Wel !
Maandenlang viel niet te ontsnappen aan de klaagzang als zou de ‘nieuwe generatie’ van partijleiders de nobele kunst van het compromissen-sluiten niet meer beheersen. Dat verwijt trof natuurlijk vooral de Vlaamse onderhandelaars, want aan de andere kant zaten alvast twee oude krokodillen, charmant vermomd als elegante dames. Het bewijs van politiek kunnen moest dus vooral van Vlaamse kant komen. Dat is nu gebeurd. En hoe !
Met onvermoed talent – hun voorgangers én een betere zaak waardig – hebben de jeugdige Vlaamse onderhandelaars bewezen dat zij wel degelijk doorhebben waar politiek in België in essentie om draait: als het er op aankomt, geven de Vlamingen toe. Punt.
Omdat ze verblind waren door de angst voor de grote boze wolf, heeft het even geduurd voor de leiders van de Vlaamse traditionele partijen die 180-jaar oude waarheid inzagen, maar nu hebben zij zich daar totaal naar geschikt. Pink op de naad van de broek, zoals het voorbeeldige onderdanen van Zijne Majesteit betaamt.
Nieuwe generatie Belgische staatslieden
De draagwijdte van hun vaderlandslievende toegeeflijkheid zal pas aan het licht komen, wanneer de bedwelmende witte-rookwolken beginnen op te trekken. Dan zal blijken hoe magistraal ze gerold zijn. BHV mag dan gesplitst zijn, maar Halle-Vilvoorde óók. De zes faciliteitentegemeenten worden – nù de facto, en in een volgend rondje staatshervorming allicht ook de iure – uit Vlaanderen gelicht. In afwachting van de formele aansluiting bij Brussel, stelde een MR-boegbeeld zijn kiezers gerust. In Brussel zelf worden zowat alle garanties voor Nederlandssprekenden systematisch afgebouwd indien al niet afgeschaft. En in ruil krijgt Brussel er een smak geld bij, zonder dat daar ook maar één ernstige verplichting tot efficiëntie en transparantie tegenover staat.
Juicht, Belgen, juicht ! In Vlaanderen is een nieuwe generatie Belgische staatslieden opgestaan. They are the champions !
30/09/2011 om 13:21
Gelukkig is er nog plaats voor dergelijke opinies,
ondanks de smakeloze en haast euforische goed-nieuws show.
Schitterend sarcasme naar het einde toe!
En bovendien de nagel (keihard) op de kop!
30/09/2011 om 13:37
Juicht Vlamingen, juicht ! In Vlaanderen is er nog een azijnpisser bijgekomen.
Goed kan en mag het nooit zijn !
En dit zonder ook maar 1 letter van de overeenkomst gelezen te hebben !
Je moet het maar kunnen.
Sommige mensen blijken toch echt wel ‘Het . Licht’ in hoogst eigen persoonlijk bezit te hebben.
30/09/2011 om 14:03
arme vlaamse politiekers.U zo laten rollen voor een postje. foei foei foei.
30/09/2011 om 14:04
Ja, verbijsterend hoe die “nieuwe” generatie zo ontzettend veel lijkt op de oude generatie Belgische staatslieden.
30/09/2011 om 14:17
Beste Heer Clijsters,
Het is beangstigend vast te stellen hoe goed u mijn gedachten kan lezen !
Kan iemand me nu zeggen of we nog uit dit kluwen geraken of zijn we – met z’n allen – aan dezelfde koord verankerd en vallen we (langzaam maar zeker) de dieperik in ?
Het Vlaamse volk verdient toch wel veel beter, zeg nu zelf !
“they are the champions” en wij zoals altijd “de pineut” !
30/09/2011 om 14:49
Over die “nieuwe Vlaamse staatslieden are the champions” valt wel iets te zeggen.
De “akkoorden” over Brussel zijn niet meer dan een dooddoenertje, een lachtertje om niet te zeggen een onnozele bagatel.
Hopelijk kan dat akkoord dienen als “smeermiddel” voor het resterende deel van die zogenaamd “grote staatshervorming”.
De federale minister van finaniën klonk vanochtend op radio één nochtans zéér verontwaardigd over de rechten van de Walen in Halle – Vilvoorde, alsof Waalse rechters de wet anders zouden mogen interpreteren dan Vlaamse rechters. In zijn logica hebben de “Walen altijd gelijk voor de wet”, eerder dan dat “iedereen gelijk is voor de wet”.
Onthoudt de slogans : “Territoire metropolitain en Federation Bruxelles-Wallonie”
Dat wordt gegarandeerd onverteerbaar voer voor de zevende staatshervorming.
Walen en Brusselaars “mogen” niet armer worden. De Vlamingen “moeten” betalen.
En aangezien traders, banken, vrije markten, politici, CEO’s, multinationalts en belastingenontduikers ook niet betalen, moeten de Vlaamse Mie Modaal en Jan met de pet, al dan niet aan het werk, toch maar wat langer en harder werken, afdokken, zweten en zwijgen, tot meerdere eer en glorie van die grote staatshervorming en “de” schuldencrisis.
Van een copernicaanse omwenteling gesproken.
30/09/2011 om 14:50
Rondweg meesterlijk hoe Dhr Clijsters de wolk van triomfalisme doorprikt en het botte boerenbedrog blootlegt.
Het is nog steeds niet te laat. De splitsing van het gerechtelijk arrondissement kan de brug te ver zijn. Aan de Vlaamse onderhandelaars om onder een krachtig “inbuvable” de deur dicht te slaan. Het zou hen alsnog tot eer strekken en de opgelopen imagoschade na het huidig pover onderhandelingsresultaat enigszins herstellen,.
30/09/2011 om 14:51
Ijdele hoop. In 2014 staat het Zwarte Beest er weer, groter & sterker dan in 2010. Hap, slik, weg nieuwe staatsmannetjes.
30/09/2011 om 14:54
Nagel op de kop!
30/09/2011 om 15:08
Is de perfecte conclusie! Maar helaas. De zogenaamde nieuwe generatie Vlaamse(?) staatlieden hebben hier geen oren naar. Zij hebben zich, net zoals de vorige “leiders”, gewoon laten rollen. Vooral voor CVP en BSP zijn de postjes en de macht belangrijker dan Vlaanderen. Zij gebruiken de rijkdom van de hardwerkende Vlaming om deze doelstelling te bereiken! Ik zou zeggen: “Op weg naar de volgende 180 jaar” Alvast gelukgewenst aan onze nieuwe Vlaamse(?) leiders! Het gaat hun goed.
30/09/2011 om 16:24
Correcte analyse.
30/09/2011 om 16:42
Prachtig, magistraal verwoord.
Toch één persoon in de media met euforische uitlatingen, die de waarheid onder ogen durft te zien.
Als de rook om je hoofd is verdwenen, zie je wat er aangericht is.
Hoelang zal deze centrum-linkse regering het uitzingen, als ze er al komt?
30/09/2011 om 16:49
“Over de met afstand meest doorslaggevende verklaring (voor de plotse vooruitgang) kan geen twijfel bestaan: de panische angst voor de gevolgen van een mislukking.”
Het feit dat de twee partijen met de meest extreme standpunten en meest agressieve houding ten opzichte van de andere taalgroep nu niet meer aan de onderhandelingstafel zitten, zal er volgens mij anders ook niet vreemd aan zijn…
30/09/2011 om 18:33
Ed, dank U voor deze h(eerlijke) analyse!
30/09/2011 om 18:58
Er is maar 1 écht Vlaams staatsman! Juist die ja, die, die “ze” niet willen! verkiezingen a.u.b.
30/09/2011 om 19:26
Het Duitse dagblad de”Frankfurter Algemeine”, vat het zo samen: (Vrij vertaald). “Heeft een staat, van dewelke het franstalige deel van de bevolking zich door het nederlandstalig deel ervan ” gigantisch” laat onderhouden doch deze laatsten hun kultuur en hun geschiedenis ostentatief ignoreert, zijn bestaansrecht niet verspeelt?”
30/09/2011 om 19:58
Tja Edi, helaas waar maar dat begrijpen alleen Vlaamse Brusselaars die in hun jeugd uitgemaakt werden voor ’sale boche’ of ’sale flamin’, die in het postkantoor en op het gemeentehuis moedwillig niet verstaan werden etc. Ondertussen hebben onze nieuwe postjesgeile Staatslui Brussel en de rand losgelaten.
30/09/2011 om 21:14
Schrik is altijd een slechte raadgever geweest en zal dit altijd blijven.
Schrik leidt naar een verdedigingsmodus terwijl nochtans de aanval de beste onderhandelingspositie blijft.
De franstaligen hebben dit zéér goed begrepen en passen dit consequent en Milqueteringsgewijs perfect toe!
Alles wat tot nu toe van de onderhandelingstafel kwam vloeit voort uit de panische angst van de tradiotionele partijen, zowel Vlaams- als Franstalig, voor de catastrofe van eventueel nieuwe verkiezingen….
Eeuwigdurend Belgische loodgietersgedoe….Geen greintje vernieuwing, geen greintje durf, geen greintje toekomstgericht en zeker geen greintje pacificatie….. Het is gegarandeert dé perfecte basis voor onnoembare toekomstige conflicten waar opnieuw de Vlamingen Germaans en rationeel op zullen reageren en waar eveneens opnieuw de Franstaligen emotioneel engrootsprakerig zuiders zullen op reageren.
Opnieuw jaaaaaaren van frustratie, immobilisatie, verarming en discussies voor de boeg… zucht, wat zeggen we weeral aan onze kinderen, zij die ook hiervan weerom de gevolgen zullen moeten dragen ??
En Brussel???
Dit blijft de enige hoofdstad in de wereld waar de meerderheid van de bevolking zich niet thuis voelt. De enige hoofdstad in de ganse wereld die eerder een splijtzwam is ipv een rol als ontmoetingsplaats van de diverse bevolkingroepen te vervullen. De enige hoofdstad waar men neerbuigend kijkt op een bevolkingsgroep die daarenboven de meerderheid van het land uitmaakt.
Niets is weerom definitief. Niets duidt op een vernieuwde start. Niets duidt op een nieuwe beloftvolle toekomst.
Oude wijn in oude zakken met enkel een mooi nieuw etiket erop ….
01/10/2011 om 09:14
Het verheugd mij om mijn langzaam opgebouwde stelling hier te lezen. Het verheugd mij dat er nog meningen zijn die aansluiten bij de mijne. Ik was dan toch niet blind! …Met het zeldzame goede nieuws dat uit de onderhandelingen komt wil ik dhr. Edi Clijsters bedanken voor het goede nieuws aan mijn adres.
01/10/2011 om 09:23
@Rik, anders geen gebrek aan azijnpissers in Vlaanderen. Op het eerste blad van De Morgen lees ik elke dag de commentaar van zo een exemplaar, om maar te zwijgen van de verzuurde Grote Schrijvers die dit onverdraagzame Vlaamse landje ontvlucht zijn en vanuit hun Luikse of Kaapse residentie banbliksems en scheldtirades afvuren op het domme kiesvee dat van zijn Vlaamse democratische stemrecht gebruik heeft gemaakt om échte veranderingen te eisen. Volgens de opiniepeilingen blijven die dommeriken ondertussen alsmaar aangroeien en wordt het straks een strijd van allen tegen één, waarvan nu al kan voorspeld worden wie de winnaar zal worden. Waarna de verzuurde, verbitterde reacties van de ‘Vlaamse’ culturele elite ook al voorspelbaar zullen zijn. Ik raad hen aan eens opwww.voteindependence.org te gaan kijken. Schotse acteurs, kunstenaars, dichters, schrijvers, zangers, media-figuren die hun steun betuigen voor het referendum over Schotse onafhankelijkheid dat de Schotse BDW Alex Salmond wil. Met onder meer deze boodschap van actrice Elaine C. Smith: “I’ve never understood why it’s alright to march for Nicaragua or sovereignithy for other nations, but not for our own”. Onder meer Annie Lennox, Sean Connery en vele anderen onderschrijven dit. De Vlamingen zijn het beu de halfslachtige compromissen, het voort aanmodderen van een tot op de draad versleten Belgisch systeem, het gebrek aan transparantie, wederkerigheid en gelijkheid, het democratische deficit in dit land, het gebrek aan visie én wil om Vlaanderen en Wallonië elk hun eigen maatschappijmodel te laten organiseren. Wie dit nog altijd niet snapt zal bij de volgende verkiezingen (weer eens) pijnlijk ontwaken. De onderhandelende Vlaamse partijen die de nota Di Rupo goedkeurden als onderhandelingsbasis leven in andere werkelijkheid.
01/10/2011 om 10:21
Je moet echt wel graag vernederd worden. De drang om kaakslagen te zoeken, moet diep zitten.
Ik heb altijd met plezier Brussel aangedaan, en nog steeds. Denken dat dit de enige hoofdstad is waar de rest van het land niet zoveel mee heeft, verbergt vooral een enorm provincialisme. Geen schande, absoluut niet. Iedereen heeft het nu eenmaal een beetje meer voor “zijn” streek.
Maar wie van Antwerpen is, weet dat hij in de rest van het land niet zo graag gezien is, zonder dat hij daarvoor ook maar iets speciaals moet doen of zeggen. Wie van Oostende is, weet dat ze in Kortrijk hun adem gaan inhouden, het moest eens plots naar vis of garnaal beginnen ruiken. Wie van de Limburg is, weet dat hij in een uniek Belgisch-Nederlands-Duits land woont, maar dat hij buiten de grenzen vaak en graag wordt uitgelachen – zodra hij zijn mond opendoet. En zo voort tot op de schaal “die van ‘t dorp hiernevens zijn niet goed in hun hoofd”.
Het is misschien een idee om met al dat geld eindelijk nog eens culturele uitwisseling te doen op grote schaal. Het is makkelijker om met Timboektoe samen te werken dan met Wallonië. Wat VUB en ULB allemaal aan kafka moeten ondergaan om toch maar te kunnen samenwerken, terwijl ze een f*****g campus delen (!) Tijd dat die slechte show eens stopt.
Ik stel me voor dat meneer Peumans ons op een extreem onderhoudende manier én Limburg én Wallonië kan doen ontdekken vanuit zijn eigen unieke Vlaamse achtergrond.
01/10/2011 om 15:25
De heer Clijsters vat het inderdaad mooi samen maar in zijn sarcasme had hij voor mijn part ook de rol van de Vlaamse kiezer die deze nieuwe generatie politici heeft verkozen mogen belichten.
Van de traditionele partijen weten we dat ze, historisch bewezen, steeds slechte compromissen voor de Vlamingen hebben afgesloten. En toch halen ze samen beduidend meer stemmen dan de N-VA. Daaruit kan men logisch alleen maar afleiden dat bij de laatste verkiezingen een meerderheid in Vlaanderen voorstander was van een statu quo, verder grondgebied wilde afstaan en er nog voor betalen ook.
Zelf heb ik Belgie reeds jaren geleden verlaten en het valt mij elke dag in het buitenland moeilijker om op een begrijpelijke manier uit te leggen hoe een numerieke meederheid zich in een democratie decenia lang zo op de kop kan laten zitten.
Toehoorders vragen dan ook dikwijls of de Vlamingen echt zo dom zijn en niet in staat zich te organiseren.
Mijn laatste sprankje hoop zijn de volgende verkiezingen zodat ik eindelijk zal kunnen zeggen dat dit niet het geval is.
03/10/2011 om 11:48
Dit landje is op het einde van zijn ” latijn”. Rien ne bouge, rien ne change.Er wordt geklungeld en geloodgieterd om het toch maar aan het infuus te houden. Stop ermee, duidelijke verkiezingen en ….
05/10/2011 om 13:31
Uitstekend geschreven, de enige juiste analyse.
De NV-A heeft gelijk niet hieraan mee te willen doen, zolang het eenvoudige principe “wat wij niet eisen van franstalig België moet franstalig België niet van ons eisen” algemeen aanvaard wordt. De onderhandelaars van CD&V, SP-a, en VLD zouden zich hierover toch eens goed moeten bezinnen. Heeft u vanmorgen (05/10/11) op Radio Eén ook gehoord hoe De Croo “franstalige rechters in Halle een verbetering van de rechtsgang, en goedkoper, want er zijn geen tolken ed. meer nodig” vindt, en tegelijk, één minuut later, stelt dat “Vlamingen in Waals-Brabant hebben toch alle rechten, zij kunnen een tolk vragen”. Dit was zijn antwoord op de vraag of er nederlandstalige rechters gedetacheerd worden naar Waals-Brabant.
Inderdaad, zo snel mogelijk verkiezingen aub. Het is nu wel genoeg geweest!
05/10/2011 om 18:02
Het probleem is eenvoudig op te lossen en op lange termijn haalbaar. Iereen tweetalig (verplicht) Geen franstalige of nederlandstalige rechtbanken meer.
Als ik nu nederlandstalige magazines lees zijn die doorspekt met Engelse idiooms of uitdrukkingen. Bij iedere 10 woorden zit er al gegarandeerd één “shit’ of fuck bij. Verengelsing of anglicismen zijn legio geworden. Dat zijn dan onze nederlandstalige burgers.